الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

137

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

آيه كتمان ناتمام است و آنها عبارت‌اند از : آيهء سؤال فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ( سورهء انبياء ، آيه 7 ) و آيه اذن : وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ يُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ . 2 . از مجموعه آياتى كه براى حجيت خبر واحد بدان‌ها استدلال شده تنها دو آيه مورد قبول مصنف واقع شد يكى آيه نبأ كه مقدار دلالت آن خصوص خبر عادل بود و يكى آيه نفر كه اطلاق دارد و حجيت خبر واحد را على الاطلاق ثابت مىكند و مقيد نيست كه مخبر عادل باشد يا نه ، موثق باشد يا نه ، و لكن اطلاق اين آيه را با تقييد آيه نبأ قيدش مىزنيم . ب . دليل حجيت خبر واحد از سنت مقدمه : ترديدى نيست در اينكه استدلال به خبر واحد مجرد از قرينه براى اثبات حجيت خبر واحد مجرد از قرينه صحيح نيست به دليل اينكه اولا اين استدلال مستلزم دور است ؛ يعنى مستلزم توقف الشىء على نفسه است و يا مصادرهء به مطلوب است و يا دليل جزء مدعاست كه مدعا حجيت خبر واحد مجرد است و دليل هم خبر واحد مجرد است پس دليل بخشى و جزيى از مدعاست و ثانيا خود اين اخبار آحاد هم كه دليل و پشتوانه قرار مىگيرد مثل ساير خبرهاى واحد گمان آورند و قانون آن است كه عمل طبق مظنه حرام است پس خود اين‌ها محتاج به اثبات و دليل هستند بنابراين ، اخبارى كه به واسطه آنها بر مطلوب خود استدلال مىكنيم بايد مقطوع الصدور باشند ، يعنى خبر متواتر و يا خبر واحد مع القرائن القطعيه باشد كه يقين به صدور آن داشته باشيم تا بتواند مدرك و دليل حجيت خبر واحد مجرد باشند . فان العلم حجيته ذاتية . سؤال : آيا رواياتى كه در ما نحن فيه به آنها استدلال شده متواترند يا خير ؟ جواب : بسيارى از بزرگان ادعا نموده‌اند كه اين روايات متواترند از جمله شيخ حر عاملى در كتاب وسائل الشيعة ( ج 18 ) و جناب شيخ انصارى در كتاب فرائد الاصول مدعى تواتر اين اخبارند و مصنف نيز همين ادعا را دارند منتهى تواتر ، تواتر معنوى است نه لفظى .